Actueel
Reactie LOBO op het concept Wetsvoorstel Het invoeren van een fusietoets in het onderwijsSamenvatting van de reactie
De LOBO ziet de fusietoets als een bijdrage aan de wens om de zorgvuldige zeggenschap in het onderwijs voor ouders te versterken, maar er is meer voor nodig, om het tij van de schaalvergroting te keren en het doel van de keuzevrijheid te realiseren. De ouders van de toekomst willen kunnen kiezen welk onderwijs het beste bij de individuele behoefte van hun kind past. Het aantal scholen waaruit gekozen kan worden is een belangrijke voorwaarde en dus een kengetal om de variatie in het aanbod van het aantal scholen te kunnen beoordelen. De overheid zou zich meer kunnen uitspreken over de normen van de menselijke maat. De LOBO vindt, dat binnen het wetsvoorstel een aantal andere voorwaarden gecreëerd moet worden om het doel van keuzevrijheid een goed kans te geven. Ouders dienen de middelen te krijgen om aanvragen en fusie-effectrapportages goed te kunnen beoordelen.
Toelichting
De positie van ouders in het onderwijs wordt zwakker. Weliswaar worden de leerlingen, docenten en ouders via de formele kanalen, zoals de medezeggenschapsraad, betrokken bij beslissingen van besturen maar in de praktijk blijken deze procedures echter niet altijd veel effectieve invloed te verschaffen. Dit heeft volgens de LOBO te maken met de complexiteit en de informatieachterstand en beschikbare tijdsinvestering ten opzichte van de professionals bij de ouders. Hoe groter de vraagstukken, hoe groter de afstand tot het bestuur, hoe kleiner de invloed van genoemde belanghebbenden. De fusie-effectrapportage zal daar niet veel verandering in brengen. Een fusie-effectrapportage is een ingewikkelde materie, die wellicht door het stafbureau van een schoolbestuur tot een goed einde kan worden gebracht; voor ouders in de MR is dit al een stuk lastiger.
Het ontbreekt hen aan de middelen om een gelijkwaardige gesprekspartner te zijn. In de toelichting op het wetsvoorstel wordt terecht gesteld, dat de elementen legitimatie en keuzevrijheid twee elementen zijn, die nauw gerelateerd zijn aan de grootte van bestuurlijke eenheden, instellingen en scholen. Of zoals in dezelfde toelichting de Onderwijsraad wordt aangehaald: Wanneer de overheid in het verleden heeft gestimuleerd om bestuurlijke fusies tot stand te laten komen, dan moet het ook mogelijk zijn om daaraan beperkingen op te leggen.
Omdat de fusietoets in het wetsvoorstel als onderdeel van een breder programma wordt gepresenteerd verwacht de LOBO, dat dit voorstel op korte termijn wordt gevolgd met voorstellen over hoe de overheid denkt de tegenkrachten verder te mobiliseren.
Een fusie effectrapportage is een instrumentele bijdrage aan de versterking van de medezeggenschap. Het versterken van het proces van medezeggenschap heeft evenveel aandacht nodig.
De LOBO stelt voor, dat de ouders de middelen krijgen om zich bij een voorgenomen fusie goed te laten informeren over de effecten van de fusie. Dit zou materieel vastgelegd dienen te worden in het wetsvoorstel. Bijvoorbeeld, dat de rechtspersoon aan de medezeggenschapraad een budget beschikbaar moet stellen. Hiermee kan de (G)MR deskundigen en belanghebbenden consulteren.
Ook pleit de LOBO voor het benoemen van te consulteren stakeholders, i.c. de gemeentelijke overheden. Zij spelen bijvoorbeeld een belangrijke rol bij het terugdringen van voortijdig schoolverlaten. Onderwerp dat bij de weergave van de effecten van de fusie aan de orde zou moeten komen.
Den Haag, 17 maart 2009